Veel mensen die bij ons langskomen, denken na over veilig wonen als je ouder wordt en over hoe ze hun huis toekomstklaar kunnen maken. Toch beginnen ze het gesprek vaak een beetje aarzelend. ‘Als ik alles voor mezelf gemakkelijker maak, ga ik dan niet vanzelf minder bewegen?’ Mariette van Steijn-Meijer, eigenaar van Meyer Totaal, hoort deze vraag regelmatig. “Mensen zijn bang dat ze toegeven aan iets, alsof een aanpassing in hun leven betekent dat je daarmee een deel van jezelf opgeeft. In dit geval denken mensen vaak dat ze minder gaan bewegen wanneer ze hun huis klaarmaken voor de toekomst, terwijl ik in twintig jaar tijd juist het tegenovergestelde heb gezien.”
In dit artikel leggen we uit waarom die twijfel zo begrijpelijk is en waarom een woning die is voorbereid op later, je in de praktijk juist helpt om actief te blijven.
In het kort: veilig wonen als je ouder wordt betekent niet automatisch dat je minder beweegt. Het risico zit niet in comfort, maar in vermijding. Wie onzeker wordt over bukken of instappen in de douche, gaat die bewegingen juist minder maken uit angst om te vallen. Een veilige inrichting neemt die angst weg, waardoor je in de praktijk vaker blijft bewegen, alleen op een manier die minder risico met zich meebrengt.
Als we met mensen om de tafel zitten, gaat het gesprek niet alleen over de wensen en de aanpassingen zelf. “Het gaat vaak ook over iets anders”, vertelt Mariette. “Over het gevoel dat je iets verliest. Ik zeg dan altijd: kijk niet naar wat je opgeeft, maar naar wat je er allemaal voor terugkrijgt.”
Wat we keer op keer tegenkomen, is namelijk het omgekeerde van wat mensen vrezen. Niet de aanpassing maakt iemand passiever, maar de onzekerheid die daaraan voorafgaat. Iemand die het vervelend vindt om diep te bukken bij een lage kast, ruimt hem niet meer op en gebruikt hem steeds minder. Iemand die het spannend vindt om de douche in en uit te stappen, gaat zich juist stijver bewegen of doucht minder vaak. Dit heeft dus niets te maken met aanpassingen in het huis, maar juist door vermijding.
“Tijdens een gesprek met een mevrouw hier uit de buurt, bleek dat ze steeds voorzichtiger de douche in en uit stapte, met beide handen tegen de wand. Op een gegeven moment douchte ze liever wat sneller en minder vaak, puur uit angst om uit te glijden.” Na het plaatsen van een instapvrije douche met een handgreep, veranderde dat. Ze durfde weer rustig te douchen, zonder zich overal aan vast te hoeven klampen. “Ze bewoog zich daarna juist ontspannener, niet minder”, zegt Mariette. “Omdat de angst weggenomen was.”
Beweging blijft belangrijk, daar verandert niets aan. Rekken, strekken, lopen en dagelijkse bewegingen houden spieren en gewrichten soepel. Cijfers van het RIVM laten zien hoe sterk beweging en zelfstandigheid met elkaar samenhangen. Van de vitale en zelfstandige ouderen voldoet bijna 58 procent aan de beweegrichtlijnen, tegenover bijna 42 procent van vitale ouderen met een steuntje in de rug en ongeveer 14 procent van de ouderen die extra zorg nodig hebben. Onderzoek van het Mulier Instituut bevestigt dat beeld. 65- tot 79-jarigen voldoen inmiddels ongeveer even vaak aan de beweegrichtlijnen als de gemiddelde Nederlandse volwassene, terwijl dat aandeel bij 80-plussers een stuk lager ligt.
Een woning die is voorbereid op later, is er niet op gericht om die beweging weg te nemen. Het is erop gericht om de bewegingen die riskant zijn geworden, veiliger te maken, zodat je de bewegingen die wél goed voor je zijn, kunt blijven doen. Ook wanneer je straks onder de 80-plussers valt.
Dit maken we graag concreet voor je met een paar voorbeelden.
Om je keuken toekomstklaar te maken kun je bijvoorbeeld je werkbladen op een prettige hoogte laten aanbrengen en kastjes anders indelen, zodat je minder ver hoeft te reiken of te bukken naar zware pannen. Dat betekent niet dat je stil blijft staan. Koken, lopen tussen het aanrecht en de tafel, en spullen pakken, dat blijft allemaal beweging. Alleen de bewegingen die belastend zijn voor rug of knieën worden weggehaald. Mariette: “Ik zie vaak dat mensen na zo'n aanpassing weer plezier krijgen in koken. Dat op zich zorgt al voor meer beweging in huis.”
Een douche zonder instap of met een stijlvolle handgreep zorgt ervoor dat je met minder spanning in en uit de douche stapt. Mensen die bang zijn om uit te glijden, gaan zich in werkelijkheid juist stijver bewegen, met kleine, voorzichtige pasjes. Een veilige badkamer voor senioren maakt dat je weer normaal en ontspannen kunt bewegen.
Hoge drempels tussen kamers zorgen er vaak voor dat je onzekerder en voorzichtiger loopt, uit angst om te struikelen. Door drempels weg te werken of te verlagen, loop je weer net zo vanzelfsprekend door je huis als vroeger, zonder dat je erbij hoeft na te denken. “Ik zie vaak dat mensen zich hier niet eens meer bewust van zijn, totdat de drempel weg is. Dan merken ze pas hoe voorzichtig ze eigenlijk liepen,” licht Mariette toe.
Als je twijfelt of een aanpassing je ‘lui’ maakt, is de vraag eigenlijk niet: maak ik het mezelf te gemakkelijk? De vraag is: welke bewegingen doe ik nu al minder, omdat ik ze onbewust ben gaan vermijden?
Denk aan dingen als:
Als het antwoord op een van deze vragen ‘ja’ is, dan is dat vaak al een teken dat je lichaam zelf al aan het aanpassen is, alleen op een manier die je minder beweeglijk maakt. Een aanpassing in huis draait dan niet om minder bewegen, maar om die vermeden bewegingen weer mogelijk te maken op een veilige manier. Precies dat is de kern van veilig en toekomstklaar wonen als je ouder wordt. Je gaat niet minder doen, maar kunt juist met minder risico blijven doen wat je altijd al deed.
Iedere woning en ieder lichaam is anders. Wat voor de één een verstandige stap is, hoeft voor een ander nog niet nodig te zijn. Vraag jij je af wat het beste past bij jouw situatie? Plan dan gerust een vrijblijvend kennismakingsgesprek in en kom langs in onze showroom. Vaak is een rustig gesprek al genoeg om helderheid te krijgen.
Wil je eerst zelf meer lezen over wat het inhoudt om je huis toekomstklaar te maken? Bekijk dan onze pagina over zorgeloos toekomstklaar wonen, waar we uitleggen hoe je toewerkt naar langer zelfstandig thuis wonen.
Word ik lui als ik mijn huis aanpas voor later?
Nee, in de praktijk gebeurt het tegenovergestelde vaker. Mensen die onzeker zijn over bukken of reiken, gaan die bewegingen juist vermijden. Een veilige inrichting neemt die onzekerheid weg, waardoor mensen vaker blijven bewegen op een manier die minder belastend is voor het lichaam.
Is het niet beter om gewoon te blijven bewegen zoals ik altijd deed?
Bewegen blijft belangrijk, maar de manier waarop verandert soms met de jaren. Een woning die daarop is voorbereid, neemt niet de beweging weg, maar wel het risico dat bij bepaalde bewegingen hoort, zoals uitglijden of vallen. Zo blijf je dezelfde dingen doen, alleen op een manier die beter past bij hoe je lichaam er nu voor staat.
Welke ruimtes zijn het meest van invloed op hoeveel je beweegt in huis?
Vooral de keuken en badkamer spelen een rol, omdat je daar dagelijks bukt, reikt of in en uit de douche stapt. Als een van deze ruimtes onprettig aanvoelt, is de kans groot dat je die bewegingen onbewust gaat vermijden, en dat merk je vaak pas als iemand anders het je vertelt.
Geschreven door Mariette van Steijn-Meijer, eigenaar en directeur van Meyer Totaal. Mariette heeft meer dan 20 jaar ervaring in het begeleiden van mensen bij het toekomstklaar maken van hun woning. Ze ziet dagelijks hoe de angst om te vallen mensen passiever maakt dan de aanpassingen die dat risico juist wegnemen, en hoe rust en zelfstandigheid ontstaan zodra die angst verdwijnt, in het huis waar mensen al zo lang thuis zijn.
